domingo, 7 de abril de 2013

SENDINÉS COORDENA PROJECTO DE ARQUITECTURA TRANSFRONTEIRIÇA


Universidades estudam arquitetura rural
 transfronteiriça no Douro Internacional
 
Ua eiquipa de peritos de la ária de l'arquitetura stá a zambuolber un studo «pioneiro» de la morfologie i ourganizaçon de las custruçones rurales genuínas de la region trasfronteiriça de l Douro Anternacional.
«Este trabalho assenta ne l coincimiento de l'arquitetura rural de ls dous lhados de la frunteira i al mesmo tiempo tenta perceber se l'agricultura praticada na region gerou formas arquitetónicas çfrentes an termos de scala i uso de materiales, relatibos a la culidade de bida que cada quemunidade percuraba», dixe a la Lhusa Manuel Diogo, cordenador de l porjeto.
L trabalho, que junta las faculdades de Arquitetura de la Ounibersidade Lusíada de l Porto, Técnica de Lisboua i Scuola Técnica Superior de Balladolid, bai caraterizar l'arquitetura, ls spácios pribados i públicos daqueilha region i l'amportança de ls bazios na ourganizaçon de ls própios núcleos rurales.
De l lhado pertués, l'ambestigaçon zambuolbe-se ne l território cumprendido puls cunceilhos de Bumioso, Miranda de l Douro i Mogadouro, anquanto de l lhado spanhol l trabalho ambuolbe to la zona raiana de la Porbíncia de Çamora, subretodo la qu'anquadra l Parque Natural de las Arribas de l Douro.
«Ye amportante que se ambista na recuperaçon deste patrimonho para qu'aia ua altarnatiba a la bida nas cidades i eibitar l çpoboamiento de l mundo rural», frisou.
…/…
Uma equipa de peritos da área da arquitetura está a desenvolver um estudo «pioneiro» da morfologia e organização das construções rurais genuínas da região transfronteiriça do Douro Internacional.
«Este trabalho assenta no conhecimento da arquitetura rural dos dois lados da fronteira e ao mesmo tempo tenta perceber se a agricultura praticada na região gerou formas arquitetónicas diferentes em termos de escala e uso de materiais, relativos à qualidade de vida que cada comunidade procurava», disse à Lusa Manuel Diogo, coordenador do projeto.
O trabalho, que junta as faculdades de Arquitetura da Universidade Lusíada do Porto, Técnica de Lisboa e Escola Técnica Superior de Valladolid, vai caracterizar a arquitetura, os espaços privados e públicos daquela região e a importância dos vazios na organização dos próprios núcleos rurais.
Do lado português, a investigação desenvolve-se no território compreendido pelos concelhos de Vimioso, Miranda do Douro e Mogadouro, enquanto do lado espanhol o trabalho envolve toda a zona raiana da Província de Zamora, sobretudo a que enquadra o Parque Natural das Arribas do Douro.
«É importante que se invista na recuperação deste património para que aja uma alternativa a vida nas cidades e evitar o despovoamento do mundo rural», frisou.

sábado, 6 de abril de 2013

PAULITEIROS DE ALGOSO


A DANÇA DE PAULITEIROS SEM GAITA




LA DANÇA

La maiorie de la giente, percipalmente de fuora de Tierras de Miranda, nun sabe que ls lhaços de la dança ténen tamien letra para alhá de la musica i ye cula letra que se ansaian ls pauliteiros.
Tamien pouca giente assistiu a un ansaio de pauliteiros i mais ralo inda, ne ls tiempos d’hoije se assiste a la dança sien gaita.
Esta grabaçon de ls pauliteiros de Algoso, feita por Giacometti ye muito antressante porque podemos ber l’outro lhado de la dança de ls pauliteiros.
Apreciai-la bien!

…/…

A maioria da gente, principalmente de fora das Terras de Miranda, não sabe que os laços da dança têm também letra para além da música e é com a letra que se ensaiam os pauliteiros.
Também pouca gente assistiu a um ensaio de pauliteiros e mais  raramente ainda, nos dias de hoje se assiste à dança sem gaiteiro.
Esta gravação dos pauliteiros de Algoso, feita por Giacometti é muito interessante porque podemos ver o outro lado da dança dos pauliteiros.
Apreciai-a bem!

sexta-feira, 5 de abril de 2013

NÚCLEO PROVE EM SENDIM





NÚCLEO PROVE AN SENDIN
 
 
 
Un núcleo de l porjeto Promober i Bender (Probe), que possibelita l'acesso a perdutos de la época, adquiridos diretamente al agricultor poderá ser anstalado an Sendin.
L porjeto pretende reforçar la capacidade amprendedora lhocal, stimulando la porduçon tradecional i de culidade ó seia, ancentibar las pessonas a cunsumir perdutos de culidade, benidos diretamente de l própio agricultor.
Esta einiciatiba possibelita l'acesso a perdutos acabados de salir de la huorta, al mesmo tiempo que ls agricultores ancóntran ls canhales para scoáren la sue porduçon ó scedentes.
Atenta al fato de qu'este ye un de ls percipales porblemas de ls perdutores cuncelhius, la CORANE i la DESTEQUE seran las antidades que cula Cámara Municipal i la Coperatiba Ribadouro poderán tornar l'eniciatiba biable.
…/…
Um núcleo do projecto Promover e Vender (Prove), que possibilita o acesso a produtos da época, adquiridos diretamente ao agricultor poderá ser instalado em Sendim.
O projecto pretende reforçar a capacidade empreendedora local, estimulando a produção tradicional e de qualidade ou seja, incentivar as pessoas a consumir produtos de qualidade, vindos diretamente do próprio agricultor.
Esta iniciativa possibilita o acesso a produtos acabados de sair da horta, ao mesmo tempo que os agricultores encontram os canais para escoarem a sua produção ou excedentes.
Atenta ao facto de que este é um dos principais problemas dos produtores concelhios, a CORANE e a DESTEQUE serão as entidades que com a Câmara Municipal e a Cooperativa Ribadouro poderão tornar a iniciativa viável.





 


quinta-feira, 4 de abril de 2013

PARADELA ANHOS 70 - LAS ALFORJAS


LAS ALFORJAS

Tiu Lérias chamaba a esta dança de Paradela "Las Alforjas" i que ls antendidos d'hoije cháman "Mirai Q'alforjas".

Mas l mais amportante ye amostrar-bos la grabaçon que fizo Giacometti ne ls anhos setenta i que l Tiu Lérias acumpanhou cun la sue guitarra, que fizo dun lhato.





Para ls que nun la sáben, ende queda la letra!


LAS ALFORJAS

Nós tenemos muitos nabos
a cozer nua panela,
Que miu pai los apanhou
i fazíen perron, pon, pon.

 
Mirai qu'alforjas, mirai qu'alforjas,
uas de lhana, outras mais gordas,
uas de lhino, outras de stopa.

 
Ls chocalhos rúgen, rúgen,
ls carneiros alhá ban,
an chegando a Ourrieta Cuba
ls carneiros bulberan.


Mirai qu'alforjas, mirai qu'alforjas,
uas de lhana, outras mais gordas

uas de lhino, outras de stopa.

quarta-feira, 3 de abril de 2013

ASSALTOS A IGREJAS DO PLANALTO

ASSALTOS A EIGREIJAS DE L PRAINO

 
Igreja de S. Pedro da Silva
 
Ténen oumentado ne ls radadeiros tiempos ls assaltos a eigreijas ne l Praino Mirandés tenendo sido assaltadas las eigreijas de Bila Chana, S.Pedro de la Siba i Granja de l cunceilho de Miranda de l Douro i las de Caçarelhos i Bilar Seco ne l de Bumioso.
Ls lhadrones lhiebórun ouro i denheiro qu'ancontrórun nas Eigreijas. Mais ua beç se alértan las pessonas para anformáren las outoridades subre la circulaçon de pessonas stranhas i de nun deixáren cousas baliosas ne ls tiemplos.
Tamien l modo mui ousual de nun ancerrar las puortas a la chabe debe ser abandonado tenendo l mássimo cuidado cula sigurança de ls benes i percipalmente de las pessonas.
.../...
Têm aumentado nos últimos tempos os assaltos a igrejas no Planalto Mirandês tendo sido assaltadas as igrejas de Vila Chã, S.Pedro da Siva e Granja do concelho de Miranda do Douro e as de Caçarelhos e Vilar Seco no de Vimioso.
Os ladrões levaram ouro e dinheiro que encontraram nas Igrejas. Mais uma vez se alertam as pessoas para informarem as autoridades sobre a circulação de pessoas estranhas e de não deixarem coisas valiosas nos templos.
Também o modo muito usual de não fechar as portas à chave deve ser abandonado tendo o máximo cuidado com a segurança dos bens e principalmente das pessoas.

terça-feira, 2 de abril de 2013

OS PAULITEIRICOS DE SENDIM

LS PAULITEIRICOS DE SENDIN


PAULITEIROS DE SENDIN
 “Ls ansaios fazien-se cantando ls “ lhaços “ i solo quando yá ampeçában a saber dançar las bariantes, (la quatrada, la corrida, guias a drento i peones a fura, guias a fura i peones a drento, guias an buolta, zbuolta por drento i por fura, la passaige i la “bitcha”) ye que se chamaba l gaiteiro”.
Ls pauliteiros usában calças, cumo era tradiçon, an Sendin.
Screbie assi l prof. Almendra ne l sou trabalho subre ls pauliteiros de Sendin, publicado an parte ne l blog (http://villasendini.blogspot.pt/).
Miesmo nas atuaçones, adonde nun habie ó se arranjaba gaiteiro, ls pauliteiros dançában anquanto l'ansaiador cantaba ls lhaços.
 
 
Pauliteiricos de Sendim 1980
Um dos trajes mais belos da coreografia mirandesa
 
PAULITEIROS DE SENDIM
 “Os ensaios faziam-se cantando os “ lhaços “ e só quando já começavam a saber dançar as variantes, (a quatrada, a corrida, guias a dentro e peões a fora, guias a fora e peões a dentro, guias em volta, desvolta por dentro e por fora, a passagem e a “bitcha”) é que se chamava o gaiteiro”.
Os pauliteiros usavam calças, como era tradição, em Sendim.
Escrevia assim o prof. Almendra na seu trabalho sobre os pauliteiros de Sendim, publicado em parte no blog (http://villasendini.blogspot.pt/).
Mesmo nas actuações, onde não havia ou se arranjava gaiteiro, os pauliteiros dançavam enquanto o ensaiador cantava os lhaços.

segunda-feira, 1 de abril de 2013

O DIA DO FOLAR - SENDIM


L DIE DE L FOLAR – SENDIN

L die de l folar ye na segunda-feira a seguir al die de Páscoa i ye un die defrente para muita giente, pus neste die hai famílhas que ténen por tradiçon coméren l folar, ne l campo, se l tiempo deixar. Tamien alguas mordomies de Santa Bárbela se questuman juntar para comer l folar, mas la tradiçon ben de l'uso ó questume qu'habie de neste die se juntáren alguas procissones de las freguesies próssimas para coméren ls roscos i rosquilhas que lhiebában na procisson. Ls mais pequeinhos lhiebában ua rosquilha ó rosco na mano. Tal questume remonta al sec. XIII / sec. XIV i tenerie, yá nessa altura, sido un aprobeitamiento de tradiçones mais antigas.
Cumo astanho la chuba nun deixou fazer la procisson, deixamos-bos l bídeo de la procisson de l'anho passado, pul menos para recordaçon i mantener biba la tradiçon.
 



O dia do folar é na segunda-feira a seguir ao dia de Páscoa e é um dia diferente para muita gente, pois neste dia há famílias que têm por tradição comerem o folar, no campo, se o tempo deixar. Também algumas mordomias de Santa Bárbara se costumam juntar para comer o folar, mas a tradição vem do uso ou costume que havia de neste dia se juntarem algumas procissões das freguesias próximas para comerem os roscos e rosquilhas que levavam na procissão. Os mais pequenos levavam uma rosquilha ou rosco na mão. Tal costume remonta ao séc. XIII / séc. XIV e teria, já nessa altura, sido um aproveitamento de tradições mais antigas.
Como este ano a chuva não deixou fazer a procissão, deixamos-vos o vídeo da procissão do ano passado, pelo menos para recordação e manter viva a tradição.